Mini TL

[doppedoos]

@bart

mits digitaal...... Hahaha....Heb deze tekening 1 jaar geleden gemaakt, ergens in of onder weg naar maleisie . Dit is het origineel waar ik nu ook vanaf werk..... Zoals je ziet zit het meerendeel in m'n hoofd, ook omdat ik al een paar van dit soort (enkel gevouwen) tl-letjes gemaakt heb....lijkt me wijs dat je mijn ontwerp even afwacht (of het wel de moeite is)
maar in principe staan alle afmetingen er in en als je nog vragen hebt hoor ik het wel!
[URL=http://imageshack.us]

wel heb ik een iets mooiere tekening gemaakt van het frontje. let me know..
groetjes Simon

[bartsegers]

ik wacht je resultaten zeker af.
ik wil namelijk nog een TL subje maken voor 4 8" units.
Maar misschien dat het toch een 1 maal gevouwen pijp wordt.
Ik wacht het wel af.

[doppedoos]

groffe werk van de kast is af..... morgen of later simpel filtertje in elkaar zetten zodat op gehoor voorlopig de hoeveelheid dempingsmateriaal bepaald kan worden, beetje inspelen....en dan begint voor mij het nieuwe aspect van dit ontwerp; filter ontwerpen adhv metingen met speaker workshop maar eerst morgen genieten van m'n verjaardag


groetjes Simon

[SARK]

[sietse]

Ziet er al veelbelovend uit.
Gefeliciteerd met je verjaardag en dat je nog vele boxen mag bouwen

[doppedoos]

miniTl staan vrolijk in te draaien op een test filter.....een standaard 3de orde but. op 2500 hz. op het eerste gehoor hoef ik niet eens de niveaus van TW/W aan te passen met weerstanden. Dit zal ik proberen voor de gijn te meten met microfoon. Dit filter gebruik ik alleen maar om de speakers een beetje in te draaien en de hoeveelheid dempingmateriaal te bepalen. Hierna zal ik met speakerworkshop aan de gang gaan.

Hier een plaatje:


rechts van de mini tl staat z'n volwassen broertje. In principe de zelfde TL qua afmeting maar dan enkel gevouwen en met een 'goedkoop' tweetertje. Kan nu al duidelijk het verschil horen qua ophanging/bevestiging van de woofer en tweeter in de nieuwe miniTL Het laag en hoog is nu veel strakker en de interne vormgeving en montage zorgt nu al voor duidelijk minder reflekties. Ook dit wil ik natuurlijk proberen te gaan meten
opvallend is dat ik nu al ongeveer de helft aan dempings materiaal gebruik dan bij het grote broertje?!?!
Iemand enig idee waarom?
In ieder geval ben ik blij dat het laag van de mini TL op het eerste gehoor minstens net zo goed klinkt als z'n lange broer. Het lijkt er op dat het extra vouwen van de TL weinig invloed heeft op het bereik in het laag. Door het extra vouwen van de TL creeer je zelfs iets meer volume in de kast en zou het best kunnen zijn dat de frequentie zelfs verder door loopt...Maar dit ga ik morgen meten als ik vut heb. Ik zit nu al voor het dilemma dat ik alleen maar muziek wil luisteren

[doppedoos]

Kon het toch niet laten om te meten wat de speaker nu doet. Hiervoor het RTASpectrum gemeten met 'Pinknoise"volgens meetopstelling:

Met als resultaat:


Een korte analyse:
beginnend bij het laag; Voor mij heel verwonderlijk dat deze miniTL de 5o HZ weergeeft! Meer is er echt niet over te zeggen daar de gebruikte versterker een eigenbouw buizenversterkertje is die ik nog nooit na gemeten heb. Buizen versterkers zijn wat moeilijk in het laag De miniTL is berekend op een -3dB van ~65 Hz. Dit is vermoedelijk een indikatie dat de Tl nog iets meer gedempt moet worden ook daar ik altijd de neiging heb iets te weinig te dempen om het TL karakter iets te veel te nuanceren
Rond de 200 Hz nog een dipje
En dan de MEGA krater in de weergave gebied precies bij de overname van 2500 Hz Kortom: Dit wordt aan de gang gaan met speaker workshop
Verder wel aardig om te zien dat inderdaad zoals ik eerder al vermoedde, de levels van de tweeter en woofer aardig 'goed' zijn.

Hier begint dan eigenlijk het nieuwe aspect voor mij van het ontwerpen van de speaker. Kasten bouwen lukt me meestal wel maar nu het filter

Hopenlijk zijn er mede forum gebruikers die me straks, als echte werktuigbouwer, bij voor mij niet te overkomen problemen , mij verder kunnen helpen in dit nieuwe leer process
Groetjes Simon

[doppedoos]

Het zat me al niet lekker Ben niet echt handig met filters en het is de eerste keer dat ik een derde orde filter in elkaar heb gezet. Toen schoot mij te binnen dat bij 3de orde de fase van tweeter en woofer verschillend kan zijn. Bovendien had ik nog nooit zo een MEGA dip gezien in mn filters dus fase van tweeter gedraaid en weer gemeten en zie daar:




Heb vandaag ook aan de prednison infuus gehangen in het ziekenhuis; beinvloedt kennelijk meer dan de rijvaardigheid.
Des al niet te min moet er nog een hoop gebeuren aan het filter
Zo blijkt maar weer: Meten is weten

groetjes Simon

[doppedoos]

gelukkig nieuwjaar iedereen!
Heb geprobeerd te stoeien met speakerworkshop maar blijf het veel te ingewikkeld vinden.....met behulp van Jeroen D

Dankje Jeroen!

en veel proberen en een filtertje of 30 (wijzigingen) verder gekomen tot een elektrisch 2de orde butterwort filter waarbij het laag bij 1500 Hz af valt en het hoog bij 1900 Hz begint met volgende resultaat:



De tussenstappen zijn volgens mij niet interresant......wel veel van geleerd na een 100tal metingen van tweeter en woofer appart en dan in en uit fase samen !
Nu in een fase beland dat de speaker weer gedemonteerd is en alles gelakt wordt!....ook niet interresant daar het voornamelijk wachten is op het drogen van de 7 lagen jacht lak voor het hardhout met daarna nog het lakken van de kast zelf....
Daarna weer monteren en het filter na luisteren nog een beetje tweaken zeker bij de dip bij 500-1000 Hz.
Groetjes Simon

[jeroen_d]

Niet gek Simon! Is de karakteristiek nu akoestisch gezien 3de orde, dwz dat je ongeveer dezelfde respons krijgt met tweeter in en uit fase?

[doppedoos]

@Jeroen,
Was (luister technisch) al zo blij met dit (rustig klinkende) filter en een beetje filter moe van het steeds luisteren naar dezelfde muziek ( en de pink noise ) dat ik dit niet meer geprobeerd heb. Ga ik zeker meten als hij weer in elkaar zit en ga tweaken!

Zoals de oplettende kijker kan zien is het gedrag in het laag ook behoorlijk veranderd. Dit door het verplaatsen! en 10% verminderen van het dempings materiaal in combinatie met het nieuwe filter. Dit blijft het onvoorspelbare van een TL en noem ik dan ook het afstellen van een TL. Elke keer ben ik (en de buren ) weer verbaasd hoe 'laag' een TL kan. Zeker van dit formaat met dit kleine speakertje! Dit is voor mij dan ook de enige reden om TL te bouwen.

Gisteren een paar grote TL's van mijn vrouw (zie foto www) naar haar nieuwe studio gebracht ( http://meisjesschool.web-log.nl/archief/12/2005 )
Alwaar ik dan ook de TL's kan laten horen in een 'grote' ruimte zonder last te hebben van buren. Zeer waarschijnlijk komt daar ook een luisterruimte voor meer TL's in combinatie met kunst van mijn vrouw. Mooie kunst behoort vergezeld te gaan met een goed stuk geluid en niet met 'lift muziek' uit blikke doosjes zoals 99% van de tentoonstellingen.

Groet Simon

[doppedoos]

kleine update:

Zoals eerder vermeld wilde ik ook proberen (zie ook richard z'n opmerking boven)om de wofer wat meer ruimte te geven aan achterzijde en heb dus het gat achter de wofer groter gemaakt:

helaas was het luister resultaat dusdanig slecht dat ik meteen de mdf plaatjes er uit geslagen heb met als resultaat dat ik nu weer een paar nieuwe mdf platen moet maken:

Dit gelukkig maar voor 1 speaker kast. Helaas is het nu al wat donker en zal dit tot morgen moeten wachten. Zo blijkt maar weer dat niet alles wat je probeert ook positief resultaat heeft . Ik had namelijk gehoopt dat de dip in de frequentie weergave in het laag hierdoor zou verdwijnen. Helaas bleek bij meting niets van dit alles te gebeuren... Ik kreeg(waar ik al bang voor was) een hele hoop reflekties uit de kast terug waardoor de kast behoorlijk rommelig klonk. Zou toch mooi zijn als we een soort geluids'diode' achte de wofer konden plaatsen in de form van een soort luxaflex zodat het geluid niet meer uit de kast kan kaatsen?!?! Iemand toevallig in bezit van zo'n diode?
hier nog een plaatje van de 2 kasten op elkaar om een 'lang'labirint te vormen:

groetjes simon

[doppedoos]

Een plaatje van de kasten voordat ze in de grondverf gezet worden. Even wachten tot het droog is voor het laatste schuur werk. De baffles zijn wel al afgelakt met jachtlak:



Nog een paar grafiekjes van de metingen van het laatste (zie boven) filter van de afzonderlijke units en van het geheel in en uit fase:

TWeeter:



Wofer:



in fase:



outfase:



Dit is nog steeds het basis filter zonder correctie netwerk(en) . Naar het filter wat in fase staat is al heel goed te luisteren al moet het nog verbeterd worden. Eerst even afwerken

De verzaagde montageplaat van de baffle (zie boven) heeft toch nog z'n nut gehad in deze koude dagen:



Zo zie je maar weer...komt alles nog van pas



Groetjes Simon

[jeroen_d]

Hoi Simon,

Even een antwoord over die microfoonstandaard waar je wat van zei in mijn draadje: dip in laag komt hier niet van bij jou. De mic steekt hooguit maar zo'n 15 cm uit zo te zien en dan liggen de effecten daarvan boven 1000 Hz.

Filter klopt zo te zien al aardig. Wel gaat de tweeter veel te laag door nu volgens je meting. Iets hoger af filteren denk ik.

Jeroen

[doppedoos]

Hoi Jeroen.

Ga zeker je advies opvolgen over het filter al denk ik dat ik komende dagen weinig tijd heb en al blij zal zijn als ik tussen de regen door alles kan schuren!

Groetjes Simon

[doppedoos]

zo...eindelijk geschilderd al zie je de hamerslag koper lak op de foto niet echt:


morgen een beetje spelen met het filter en dan nu ook voor 2 speakers. Zal wel veel tijd in beslag nemen daar ik waarschijnlijk alleen maar wil luisteren
waarschijnlijk ook meten met sub.wofer en kijken hoe het allemaal gelukt is.
Zie nu pas hoe irritant de zilver glimmende schroeven zijn van de speaker bevestiging...gelukkig heb ik al zwarte inbus besteld met verlaagde kop. Hierna de speakers nog een beetje oppoetsen en klaar....
Simon

[sietse]

Ziet er mooi uit.

.gelukkig heb ik al zwarte inbus besteld

Een zwarte watervaste viltstift wil ook wel.

[coolin]

Hallo doppedoos,

Ziet er mooi uit !

Van wat voor hout is de baffle gemaakt?

En hoeveel groter heb je het gat achter de woofer eigenlijk vergroot ?
(wat dus slecht uitpakte)

Gr, Collin

[doppedoos]

@collin
had de baffle achterkant ongeveer 3.5 cm diameter vergroot
De bafle voorkant is opgebouwd uit 2 lagen hard hout bevestigd op 2lagen mdf van 8mm (zie begin van topic)
M.vr.gr. simon

[doppedoos]

Heb dus inderdaad vandaag met filter zitten stoeien en het laag in eerste instantie gelaten voor wat het is en het hoog bij 2k3 aflaten vallen volgens het elektrisch 2de orde butterworth filter met het volgende resultaat:

let wel!! de speakers zijn nu in fase


Hierna toch te benieuwd hoe een correctie netwerk uit zou pakken en het e.e.a.geprobeerd met als beste resultaat een RL netwerkje in serie met de woofer waarbij ik een spoel van ~4mH en een R van 20 Ohm heb gebruikt waarbij de speakers weer in fase zijn aangesloten met het volgende resultaat:

het begint ergens op te lijken al zijn we er nog niet en besef ook dat die weerstand van 20 ohm een beetje overdone is....
Groetjes Simon

[indoubt]

Doppedoos,

Heel mooi project.

Mag ik vragen hoe je de TL hebt berekend. Ik zit erover te denken om ook eens met een mini TL en te gaan stoeien

[doppedoos]

Mini Tl is berekend a.d.h.v. het boek van Vance Dickason; luidsprekerkasten ontwerpen. Het voert te ver om dit toppic geheel te behandelen in dit onderwerp, al zou het natuurlijk wel compleet maken... Het komt er op neer dat het een taps toelopende TL is met een opening bij de woofer van 16.5 cm maal 16.5 cm met een lengte van theorethisch 106 cm waarvan het uiteinde uiteindelijk 16.5 maal 4.125 cm is(verhouding van taps toelopend is 1:4 vandaar die 4.125 cm).. Dit is dus berekend met behulp van de in eerder genoemd boek de formules en de gegevens van het woofertje. Deze afmetingen bepaal je dus puur met de gegevens van dit specifieke woofertje. Deze Taps toelopende TL is daarna 3 keer gevouwen met als uiteindelijke afmetingen de eerder getoonde schets. Inmiddels heeft Jeroen D (zie elders op dit forum) een redelijk definitief filter voor mij berekend aan de hand van de metingen van de speakers in de kast.
THANKS JEROEN!!
Volgens de metingen zijn we er snel achter gekomen dat je bij kleinere TL's (lees: TL met midwoofertjes waarbij je de TL gebruikt van ongeveer 2500 HZ in mijn geval tot de FS van het woofertje) altijd last blijft houden van reflekties!! Bij de metingen bleek ook dat ik de TL dusdanig gedempt had (vanwege de irritante reflekties) dat de kast meer weg had van een gesloten kast en dus niet meer van een TL!!! Kortom: de (mijn) conclusie is toch wel dat je beter gaan "breed band" TL kunt bouwen maar de echte TL beperkt vanaf ongeveer 200 Hz tot lager en dus eigenlijk TL's moet gebruiken voor het echte laag hetgeen dus al snel neerkomt op een 3weg systeem! Vele mensen zullen denken: Ja, dat wisten we al!. Neemt niet weg dat ik deze kast natuurlijk toch ga afmaken en toch als een echte TL zal gaan laten klinken!! Dan maar een paar reflekties met wat minder demping!!! Kortom de kast wordt een kompromis en niet perfekt maar een leuk experiment met een geinige kast als resultaat en een aardig geluid voor de mensen die er van houden. Want het laag van een TL blijft voor mij uniek!!
Kortom, ik heb nu al een hoop geleerd van deze mini TL en het wordt voor mij een hele mooie kast maar ben nu al (in mijn hoofd) bezig met de volgende kast waarbij alleen het laag onder de 200 Hz door de TL zal worden weergegeven...Kortom TL zal ik voortaan alleen voor subwoofers gebruiken an niet meer als 'breedbander"
Snel zal ik de metingen adhv het door Jeroen berekende filter op het forum plaatsen! en beschouw ik het project als klaar!! en leuk geweest en zullen ze voorlopig in mijn huiskamer draaien tot ik weer betere gemaakt heb, want het zijn wel de beste die ik tot nu toe heb gemaakt hetgeen meer te danken is aan het impuls gedrag als aan het TL gedrag!
To be continued....

[indoubt]

Thanks,

Die heb ik geloof ik nog wel ergens maar tegenwoordig denk je steeds minder vaak aan boeken maar aan rekenprogramma's

[Henkjan]

wat bedoel je met reflecties? dacht alstijd dat t voordeel van een TL was de ongekleurde mids enzo (naast t typische basgeluid). dit in elk geval volgens Vance D en Joe d'A

[doppedoos]

@Henkjan
Wat ik bedoel met de reflekties is dat ik de TL steeds meer gedempt heb totdat ik (gehoormatig) geen last meer had van de bij TL optredende resonanties in het midden gebied waardoor er voor mij te veel klankkleuring ontstond hetgeen je door die demping laat verdwijnen....Helaas bleek na (impedantie) meting dat ik dusdanig gedempt had dat de kast meer weg had van een gesloten kast en dus ook het TL gedrag "verdween" vandaar dat het een compromis blijft in mijn ogen met zo'n klein wofertje en 2 weg TL.
Dus wel degelijk klankkleuring in de mids! (trouwens ook volgens Vance D treedt er klankkleuring op in de mids)
Groet Simon