Nieuwe kasten voor CSS FR125's (+ Adire Koda8 => F.A.S.T. )

[Orbit_be]

Nu m'n plannen voor een subwoofer stilaan vorm beginnen te krijgen ( http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=6&t=20368 ) wil ik ook graag m'n breedband FR125's in een nieuwe behuizing steken. Ze doen nu al jarenlang dienst in inderhaast in elkaar geflanste BR kistjes die functioneel/klankmatig wel ok zijn, maar absoluut niet mooi/goed genoeg om verdere afwerking te verdienen. De units zelf ga ik trouwens ook vervangen gezien ze door de jaren heen al redelijk wat misbruik hebben moeten ondergaan (peuter in huis en een 2*150 wrms amp, ik hoef er geen tekeningetje bij te maken veronderstel ik).

Ik heb begrepen dat deze driver geen onbekende is op dit forum, maar voor wie voor het eerst hoort van de FR125, hier de specs en in bijlage de Winisd pro WDR file die ik hiervoor heb ingevuld.

In het verleden heb ik (o.a.) de volgende behuizingen gemaakt:

- 4.5L gesloten: Eerste kennismaking en meteen zeer aangenaam verrast, meteen volledig gevallen voor de charme van een goed breedband luidspreker. Desondanks toch een duidelijk gemis in het laag. ( f3 op 91 hz)
- 17l BR @ +/- 50Hz: Bijna lachwekkend veel laag, rekening houdend met de afmetingen van de driver natuurlijk. Heel leuk om pop muziek te spelen, komen hiermee echt goed weg.
- 7l BR @ 60 Hz: Beter gebalanceerd resultaat, bas is niet zo overweldigend meer. Komt zeer goed tot zijn recht bij jazzmuziek. Conusuitslag is ook een pak gecontroleerder tussen 60 en 100 Hz.

Die laatste iteratie is uiteindelijk in de tandartspraktijk van mijn vader beland, dit als cadeau voor zijn 50ste verjaardag. Ik heb trouwens een heleboel complimenten mogen ontvangen toen we audio componenten zijn gaan kiezen, wat we toen natuurlijk hebben gedaan mét deze speakers.

Waar wil ik nu naar toe?

Vooraleerst wil ik graag weer een speaker bouwen die 'echt' full range kan ingezet worden. Een compacte gesloten behuizing en de rest overlaten aan de sub zie ik zo meteen niet zitten.
Een resultaat zoals in de 7l BR lijkt me ideaal. Prima inzetbaar zonder sub, maar eveneens mét.

Bouw die dan gewoon nog een keer zul je denken, er zijn echter 3 redenen waarom ik dat liever niet doe:
- Been there done that, ik probeer liever iets nieuws dan een oud recept heruitbrengen.
- Ik heb mijn oog laten vallen op Cyburgs Needle, althans, vooral dan de vorm. Hoe langer hoe meer vind ik die slanke zuil bijzonder aantrekkelijk. Ook van de vriendin had ik meteen de goedkeuring
- Bij voorkeur had ik graag wat aan output gewonnen. Ik denk dus in de richting van 2 FR125's per zuil.

Met bovenstaande eisen 'denk' ik dat ik best af ben met een Bipole BR van 14 liter. De slotpoort laat ik dan uitkomen zoals bij een Needle. Waarom? ik heb mijn twijfels over het plaatsen van 2 breedbanders in het zelfde vlak. Hoewel het volgens mij wél erg mooi zou kunnen worden. Anderzijds zijn line arrays ook voorzien van verschillende geluidsbronnen in hetzelfde frequentie gebied.

Anyway, elk mogelijke input is meer dan welkom, ik ben een beetje overweldigd door het aantal mogelijkheden (wat een luxeprobleem )

[Henkjan]

wat je ook kan doen als je 2 drivers per kant wil, is een aan de zijkant of naar boven stralend. Planet10 heeft daar een aantal voorbeelden van, ik denk dat die met de FR125 ook nog wel online zullen staan

[Orbit_be]

Dat is inderdaad een goede bron voor inspiratie, die Planet10 website. Ik heb wel het gevoel dat de site een beetje verwaarloosd is. Hier en daar een doodlopende link en ik meen dat er vroeger méér te lezen was.

Maar tot nog toe geen succes om een design te vinden dat gelijkt op de Needle maar wel 2 FR125's slikt. Het begon mij te dagen dat alle slanke hoge ontwerpen werden aangeduid als een MLTL en niet als een eenvoudige BR. Lees ik verder dat zulke kisten, ook al lijken ze op een BR, niet functioneren als een BR ...

Is er een dokter in de zaal die een MLTL kan simuleren met 2 FR125's? En kan bij een MLTL ook een slotpoort gebruikt worden? Dan kan ik misschien toch nog dicht bij de look van een Needle komen.

Waar licht trouwens die grens tussen een BR en een MLTL? Welke parameters hebben hier invloed op?

[Ivo]

Planet10 noemt bouwplannen "obsolete" dus achterhaald als een unit uit produktie is en haalt de tekeningen dan off line. Beetje vaag, aangezien al die verkochte units natuurlijk ergens op een plank liggen te verstoffen tot de eigenaar er aan toe komt.

[Ivo]

http://www.frugal-horn.com/spawn-archives.html

Je hebt ook nog deze, ruwweg dezelfde groep ontwerpers maar meer gericht op hoorns en hoornreflex. Je kunt mailen voor de oude tekeningen. Krijgen goede recensies. Ik heb er eentje op een luisterdag in Beetsterzwaag gehoord met een Fostex-unit. Was niet de juiste combinatie als ik het me goed herinner, maar ik moet zeggen dat het toch al goed klonk. Dat maakt nieuwsgierig naar de juiste combi!

[Henkjan]

hier staan een aantal van de oudere Planet10 ontwerpen:
http://frugal-phile.com/boxes-CSS.html

je zou ook eens naar de laagkast van "Hans" kunnen kijken (heeft ook een slot-poort).

[FR_Aad]

Domme vraag, de FR125 is er toch niet meer?

[Henkjan]

Domme vraag, de FR125 is er toch niet meer?

njet, al een tijdje geleden is de laatste gemaakt

[Orbit_be]

Ik wil niet ondankbaar gaan klinken, maar jullie maken het er echt niet eenvoudiger op met al die extra suggesties

De frugal-* websites zijn me bekend maar voor een n00b als mezelf haal ik er bitter weinig nuttige informatie uit. Ik heb absoluut niet de kennis in huis om ontwerpen te gaan aanpassen naar de FR125's, ik moet me dus gaan beperken tot de paar nog gedocumenteerde designs specifiek voor de FR125. Daarbij vallen de dipoles blijkbaar af, ik heb namelijk begrepen dat die pas goed tot hun recht komen als je ze een behoorlijke afstand van de muur kunt plaatsen, hetgeen ik niet kan. Enige kant en klaar design is dan de Allegria Audio MLTL, maar die is dan weer ontworpen voor de WR125, die toch afwijkende TS parameters heeft ...

'Hans' is inderdaad voorlopig het ontwerp dat het dichts aanleunt bij een needle en bewezen werkt voor een FR125. Maar dan moet ik wel m'n droom opgeven om met een dubbele driver te werken voor extra output. Of is dat misschien sowieso een slecht idee?
BTW, 'Hans' is kwa ontwerp voor mij absolute voodoo, met de beste wil van de wereld, ik herken er alvast geen TL in. Desalwelteplus, voorlopig op positie 1 voor de 1 driver oplossing.

Het hele hoorn en TL gebeuren is bijzonder interessant, maar kent een steile leercurve. Ook het gebrek aan gratis simulatiesoftware maakt het allemaal zo onwezenlijk. Hiernet nog mijn exemplaar van 'Luidsprekerkasten ontwerpen' van onder het stof gaan halen en het hoofdstuk TL is bijzonder beknopt.

@ FR_Aad, klopt, zijn voor onbekende reden al een poos niet meer verkrijgbaar. Ik heb er echter nog een 10 tal NIB liggen. Vandaar dat ik absoluut hier iets mee wil gaan doen!

[Henkjan]

ik kan wel eens de simulatie van Hans herhalen met 2 drivers ipv 1

Over de theorie van TL's kan je beter de site van MJ King doorspitten, wat in t boek van Dickason staat is nou niet de stand der dingen zeg maar.

[Orbit_be]

Henkjan,

Heel erg bedankt voor het voorstel, maar word de kast dan niet +/- dubbel zo groot? Zoja kan je je de moeite besparen want dan passeer ik nooit meer de WAF-test.

Dat sluit niet uit dat ik bijzonder nieuwsgierig ben naar hoe zo'n TL design zich verhoud tot de toch ook al indrukwekkende resultaten van BR kisten.

[Henkjan]

ik dacht om er 2 inde zelfde kast te doen, en dan zien hoe de response dan uit komt. soms gaat dat goed (bv bij Sietse z'n TL), dan krijg je ietwat langzaam aflopend laag een octaaf boven waar die 'normaal' afvalt. ik zal (later vd week, zit nu op een andere pc dan waar ik de bestanden op heb) zien of ik dat makkelijk in t mathcad model van Hans kan aanpassen (als t goed is wel)

[FR_Aad]

Twee units in een kast waarbij je er bij eentje een condensator tussen zet?

[Henkjan]

dan mis je toch juist daar waar je t wil (laag) de extra output van die 2e unit?

[FR_Aad]

Ik bedoel als je een FR125 lekker laag laat gaan in een TL dan mist hij in het hoog in het hoog toch iets. (hij moet dan best werken voor zijn geld)
Als je de tweede wat meer ademruimte geeft door hem van wat laag te ontlasten krijg je mogelijk juist wat meer dynamiek.

[Orbit_be]

Henkjan, alvast mega bedankt dat je dit eens wilt modelleren. Ik heb namelijk begrepen dat het, alvast tijdelijk, niet mogelijk is de software van MJ King aan te kopen

Is het trouwens, passieffiltertechnisch dan, mogelijk een dubbele FR125 ooit aan te vullen met een tweeter? Dus een soort passieve überhans te maken?

[architect]

Henkjan, alvast mega bedankt dat je dit eens wilt modelleren. Ik heb namelijk begrepen dat het, alvast tijdelijk, niet mogelijk is de software van MJ King aan te kopen

Is het trouwens, passieffiltertechnisch dan, mogelijk een dubbele FR125 ooit aan te vullen met een tweeter? Dus een soort passieve überhans te maken?

tuurlijk, je kunt altijd een filter maken
dan kun je nog kiezen tussen
1. aanvullen, alleen een hoogdoorlaatfilter voor de tweeter
2. of de fr125 ook te laten afvallen met een laagdoorlaatfilter
maar als je hoog gaat filteren heb je wel last van de afstand tussen de drie units, dat telt niet meer goed op
dan ligt het meer voor de hand om er een soort 2,5 weg van te maken wat inhoud dat 1 van de 2 fr125-units al eerder wordt begrenst
je kunt er nog lekker mee aan het knutselen, hardstikke leuk
met een voorraadje filteronderdelen van verschillende waarde kun je van alles uitproberen

[Henkjan]

Ik bedoel als je een FR125 lekker laag laat gaan in een TL dan mist hij in het hoog in het hoog toch iets. (hij moet dan best werken voor zijn geld)
Als je de tweede wat meer ademruimte geeft door hem van wat laag te ontlasten krijg je mogelijk juist wat meer dynamiek.

ah zo, de ene dus als pure midhoog, dat kan ook natuurlijk. meerdere wegen naar rome

[architect]

Ik bedoel als je een FR125 lekker laag laat gaan in een TL dan mist hij in het hoog in het hoog toch iets. (hij moet dan best werken voor zijn geld)
Als je de tweede wat meer ademruimte geeft door hem van wat laag te ontlasten krijg je mogelijk juist wat meer dynamiek.

ah zo, de ene dus als pure midhoog, dat kan ook natuurlijk. meerdere wegen naar rome

maar waarom doe je dan 2 stuks fr125s, dan heb je eigenlijk alleen een woofer nodig en heeft de fr125 weinig voordeel, is 2,5 weg dan niet beter, dan heb je 2x de xmax ter beschikking voor het laag en in het hoog heb je minder dynamiekbeperkingen lijkt mij en is 1 stuks fr125 voldoende

[Orbit_be]

Hoe goed zou een FR125 passen in een FAST opstelling?

Sinds vandaag is mijn projector namelijk weer operationeel en natuurlijk meteen een paar favoriete scenes opgezet om de boel te testen. En dan word het natuurlijk meteen erg pijnlijk duidelijk dat zo'n breedbandertje, hoe moedig die ook mag zijn in zijn laagweergave, totaal niet voldoende is om de benodigde dynamiek te geven die je op dat moment wenst. Zo pijnlijk zelf dat ik er niet langer in geloof dat mijn initieel plan van 2 FR125 per kant wél voldoende zal zijn. Langs de andere kant wil ik toch erg graag het aangename 'naturel' geluid van een breedband niet zomaar opzij schuiven.

Een FAST lijkt me dan een 'logische' stap om te nemen, ik heb namelijk ook nog zowel Extremis 6 drivers rondslingeren als Koda 8's, beiden van het ter ziele gegane Adire Audio. Voor wie niet vertrouwd is met deze drivers, je vind de parameters op de volgende link: KLIK. Vooral dan de Koda 8's lijken me hier wel voor in aanmerking te komen, In de car audio wereld werden ze geregeld met success gebruikt in 3 weg systemen en de gevoeligheid van de FR125 en de Koda8 zijn bijna gelijk, wat voor passief filteren wel een voordeel zou moeten zijn.

Is dit iets wat volgens de experts een zinvol project kan worden of ben ik gedoemd te falen met deze 2 drivers?

[Henkjan]

dat gaat idd niet goed, film met alleen een FR125, btdt

Lijkt me een mooie combi, leuke extra is dat de FR125 ook XBL² gebruikt, een vinding van Dan Wiggins de eigenaar van Adire

[Orbit_be]

Yes, dat is inderdaad een leuke bijkomstigheid, Ik zou dan eindigen met een 100% XBL² enabled systeem, van FR125, over Koda8 tem een Koda10 als sub...

Grappig dat Dan hier ook geen onbekend persoon is, in mijn dagen als invoerder van Adire voor Benelux heb ik hem ooit een hele dag in Brussel rondgeleid, prompt gevolgd met een uitnodiging om CES in Las Vegas te bezoeken (waar ik de prototypes van de FR125 voor het eerst heb gezien alsook kennis gemaakt met Bob van CSS). Ik heb bijzonder goede herinneringen aan die samenwerking. Onvoorstelbaar hoe open minded Dan was om zulke kansen te bieden aan een snotaap van toen 21 jaar...

Anyway, back on topic, liefst zou ik opteren voor een gesloten behuizing, absolute diepgang is geen vereiste gezien er toch nog een sub komt ter ondersteuning. Bovendien wil ik erg graag een heel bijtende kickbass mogelijk maken. Welke Qtc streef ik dan het beste na?

[Orbit_be]

Vandaag al maar eens zo goed en zo kwaad als kon de gegevens van beide drivers ingevoerd in BoxSim. (projectfile in bijlage)

De responscurve van de FR heb ik overgenomen mbv SPLtrace en dat is maar een matig success gebleken gezien de verschillen tussen de afbeelding en de curve in Boxsim. Anyway, het is beter dan niets natuurlijk.

Ik weet niet goed wat ik er zo van moet maken, zo tot 2khz ziet het er al verdraaid fraai uit, althans voor iemand die geen flauw benul heeft van hoe filtering dit zal gaan beïnvloeden.

Ik concludeer alvast voorzichtig dat ik zonder filtering toch zeker al de drivers kan inspelen in hun behuizing zonder daardoor helemaal gek te worden van een karikaturale geluidsweergave. Dat is alvast een pluspunt, hoef ik niet meteen een opzet de bedenken om de drivers in te spelen alvorens ik iet of wat betrouwbaar parameters kan gaan opmeten.

Neemt niet weg dat ik toch wat praktische vragen heb over FAST systemen. Vooral dan voor de kastgrootte voor zowel de FR als de woofer.
-De Koda heb ik voorlopig gemodeleerd op 18 liter wat een Q is van +/- 0.7. Niet bijster origineel, maar in mijn car audio jaren heb ik dit altijd bijzonder lekker gevonden en het lukte me met zulke kisten altijd beter om de sub te laten verdwijnen in het totaalplaatje.
- De FR heb ik voorlopig voorzien van een 4L behuizing. Met als enigste motivatie dat dan, naast de filtering een 2e failsafe is ingebouwd om de drivers tegen overexcursie te beveiligen. In het werkingsgebied van een FR in een fast toepassing zie ik alvast niet veel invloed van de kastinhoud. Met welke dingen moet ik dan wél eventueel rekening houden?
- De afmetingen van de baffle zijn ook iets waar ik nog een keuze in moet maken. Maar als ik ga spieken bij andere FAST systemen kom ik wel behoorlijk verschillende ontwerpen tegen, en zelden met een woordje uitleg erbij. Zo zijn er IB FAST's met gigantische baffle's over gewone zuilen met de breede van de woofer tot bijvoorbeeld de bijzonder elegante Nescio's waarbij de baffle dan wer niet veel meer is dan de grootte van de breedbander.

Any suggestions? Visueel gaat de voorkeur naar de gewone (saaie?) zuilen. vooral dan omdat in de Nescio 'look' toch behoorlijk meer werk gaat zitten en omdat dit waarschijnlijk het best zal 'blenden' in ons interieur.

Ik ga alvast eens kijken wat het geeft in Sketchup.

[Orbit_be]

Voorlopige schets:

Voorlopige schets

Mogelijks maak ik het geheel nog 5/10 cm hoger, ik heb het gevoel dat de drivers nu wat laag zitten. Het onderste compartiment moet een luikje krijgen om het filter in onder te brengen.

[Henkjan]

je zou kunnen kijken of je de kast voor de FR125 in een punt laat uitlopen achteraan

zie ook dit topic: http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=3&t=5671