Mijn broer heeft jaren geleden de Harbeth Compact Monitor gebouwd, ooit gepubliceerd in een Elektuur luidsprekergids. Speaker bezetting was een Dynaudio D28SQ met 2 Harbeth LF5mkIII in een d'Appolito opstelling. Daar was hij toch niet helemaal tevreden mee en een audiogoeroe (weer een kennis van andere broer) heeft voor hem geschetst hoe hij hem opnieuw moest bouwen. Vreselijk veel en dik MDF in ieder geval en de kast los op een blok dat gevuld was met zand (het oorspronkelijke ontwerp was een vloerstaande zuil van bijna 1 meter waarvan het onderste afgesloten compartiment met zand gevuld was). Ook werd hem aanbevolen om afscheid te nemen van de Dynaudio tweeter. Er kwam een andere Dynaudio voor in de plaats, de D260 Esotec.
Toen de kast in elkaar zat heeft de betreffende kennis ook nog een filtertje voor hem getekend. Dat heeft hij nagebouwd op een plankje dat achter op de luidspreker kwam te zitten. De kasten zijn nooit uit het experimentele stadium gekomen, want ze zijn nooit afgewerkt. Het waren redelijk massieve zuilen van kaal MDF geworden. Hij heeft ze ca 20 jaar gebruikt, maar ik ben er nooit echt van onder de indruk geweest. Ik dacht dat dat ook wel aan de gebruikte versterker, een Duson P75, kon liggen.
Mijn broer heeft een nieuwe vriendin, gaat verhuizen en vroeg of ik die speakers wou hebben. Ik heb ze meegekregen inclusief de doosjes met de D28SQ tweeters. Het zijn erg zware kasten. Ik heb ze thuis in de vertrouwde omgeving aangesloten en inderdaad, het klinkt van geen kanten. Het middengebied kleurt en ruimtelijkheid is slecht. Buizenversterkers afgekoppeld en de XA200 beschuitbussen ingezet. Dat gaf een wat droger laag, maar het was nog steeds niet mijn ding.
Bijzondere kasten, dat wel. De hoofdkast heeft een tussenschot zodat elke woofer zijn eigen compartiment heeft. ca 12 liter inhoud per compartiment, basreflexpijp 5cm diameter en 11 cm lang. Zijwanden zijn van 22mm MDF, de achterwand is 36mm (2*18 verlijmd) en de baffle zelfs 44mm (18+18+8). Toch klonk de behuizing als een klok. Je zou verwachten dat dat toch wat doder zou zijn, maar nee hoor.
Het dempingsmateriaal bestond uit een vrij dichte kwaliteit zwarte schuimrubber dat op de wanden zat geplakt. Hoewel de kast op gehoor niet teveel galmde (ik moet echt eens met iemand gaan praten over die watervalmetingen) heb ik er wat wol bijgestopt. Dat bleek geen goed plan, want het ging nu een beetje verstopt klinken.
Ik heb alles er toen uitgesloopt en de kast luchtig opgevuld met BAF, dat was iets beter; of was alleen dat verstopte geluid weg?
Omdat ik zelf kasten heb met dezelfde tweeter heb ik een AB vergelijking gedaan per unit. Hoogsectie was vrijwel identiek, daar zat het probleem niet; de kleuring was duidelijk afkomstig van de woofers. Ik heb wat gevarieerd met het RC impedantiecorrectienetwerk, maar elke wijziging maakte het alleen maar erger. Er moet ergens een konus breakup plaatsvinden waar je helemaal eng van wordt.
Toch zijn het goed bekend staande woofers. Uiteindelijk wijt ik het maar aan de dikte van de baffle. Als het gat cilindrisch zou zijn, dan sluit de magneet van de woofer de boel volledig af van achteren. Dat is "verholpen" door de randen aan de binnenzijde af te ronden. Zo is er een soort hoorntje ontstaan dat naar binnen wijst. Toch blijf ik het krappe hap vinden. En... het is een hoorntje. Wat zou dat nog voor neveneffecten hebben. Ik besluit dat deze kast niet meer te redden is en ga over tot demontage. En daar staan ze dan te wachten tot ze weggebracht worden. Toch heb ik er weer wat van opgestoken. Alle moeite die ik er zelf in steek om een kast zo dood mogelijk te laten "klinken" is niet voor niets. En een luidspreker moet vrij kunnen ademen.
Elders op dit forum is ook een discussie gaande met betrekking tot de hygroscopische eigenschappen van MDF. Deze kasten waren van gewoon Gamma MDF gemaakt. Als de variatie in de dikte van het MDF bij normale luchtvochtigheidsschommelingen 10-25% zou bedragen, dan zou de baffle zijn uitgezet met 4-10mm. Dan was deze kast dus echt uit elkaar gescheurd. De afgelopen 20 jaar hebben ze normale luchtvochtigheidsschommelingen en een verhuizing overleefd. Ze zijn gewoon strak gebleven, ondanks de volle blootstelling aan lucht; ze zijn immers niet afgewerkt. Dit is dus de onderbouwing van mijn opmerking dat het allemaal wel meevalt zolang je ze niet zeiknat maakt.
Wat nu te doen? Ik heb al 6 van die tweeters en nu ook nog 4 Harbeth units. Forumlid Lostinmusic is de laatste tijd bezig met LS3/5a klonen. Zou dat wat voor deze woofertjes zijn? Het zijn tenslotte B110 kopieën, zij het dat de konus van polypropyleen is. Hij vindt het een goed idee. Hij kan die kastjes echt ontzettend mooi bouwen. Ik heb hem één paar van de woofers gegeven en hij helpt mij met een paar kasten. Goede ruil?
