Subwoofer in kleine ruimte: “bigger = better” of “less = more”?

Over mods aan je luisteromgeving

Moderator: Beheerdersteam

Chocomel
Berichten: 562
Lid geworden op: ma 21 sep 2015, 21:42

Re: Subwoofer in kleine ruimte: “bigger = better” of “less = more”?

Berichtdoor Chocomel » vr 27 nov 2020, 9:24

Pjotr schreef:
Chocomel schreef:Veel boosten met een Linkwitz Transform is geen probleem, het gaat voornamelijk om de max SPL. Met sommige, voornamelijk goedkopere, DSP's schijn je wel rare effecten krijgen als je te veel boost. Versterkervermogen is goedkoop dus dat hoef je niet te beperken. Een kleine kast is geen probleem voor een woofer, als je hem maar zijn maximale uitslag kan laten maken zonder de spreekspoel op te roken. Voor een lage vervorming is een grote kast weliswaar beter, maar dat is bij een compacte sub geen optie.

Heb je dat wel eens geprobeerd? Meer dan 9 a 10 dB boosten is sowieso geen optie. Dan stop je er al 10x zoveel vermogen in dan normaal en meer trekt je speaker gewoon niet. Ook al niet omdat je dat in het gebied doet waar de vervorming van de speaker sowieso al flink gaat oplopen. In een kleine kamer heb je meer room gain in het laag en helpt alleen een grote kast! Juist ook omdat je daarbij de Q_box laag wilt houden.

Als ik je goed begrijp is je bezwaar tegen veel boosten dat de woofer te veel vervormt. Ik heb wel eens woofers veel geboost en meestal is dat inderdaad geen goed idee. Wat ik ondervond is dat de woofer dan te veel vervormt en gewoon niet hard genoeg gaat. Je dwingt de woofer dan om dieper te spelen dan waarvoor de fabrikant hem heeft bedoeld, wat meer vervorming oplevert. De fabrikant weet hoe laag de woofer qua vervoming bruikbaar is en heeft de woofer zodanige Thiele-Small-parameters meegegeven, dat de woofer niet dieper speelt dan wat hij met weinig vervorming kan.

In dit geval lijkt de situatie me anders, omdat:
(1) het nu de grotere woofer is die meer boost nodig heeft [dan de kleinere woofer]. Ik verwacht dat de grotere woofer hoe dan ook minder vervorming heeft, dus het argument dat boosten de vervorming te veel verhoogt vervalt.
(2) Verder is de boost van de grote woofer voornamelijk zo hoog omdat de woofer in een erg kleine kast zit, niet omdat hij gedwongen wordt om veel dieper te spelen dan waarvoor hij is ontworpen.

Jamesblond
Berichten: 750
Lid geworden op: wo 22 apr 2015, 10:55
Locatie: Arnhem

Re: Subwoofer in kleine ruimte: “bigger = better” of “less = more”?

Berichtdoor Jamesblond » za 28 nov 2020, 10:03

Zoals het er nu uit ziet, zou een enkele 26W in 35 liter netto 95dB moeten kunnen doen bij 20Hz. Ik heb nog niet bekeken hoe het zit met benodigd vermogen versus maximale belastbaarheid. Maar als die 95dB haalbaar is, dan kom ik met 2 stuks al 6dB hoger uit - room gain niet meegerekend - en daarmee lijkt het allemaal wel los te lopen.

Alternatief ga ik ook eens kijken naar wat mogelijk is met de (al wat oudere) Peerless XXLS12 P830844 drivers die ik in gebruik heb in de subwoofers in mijn woonkamer (41 liter netto gesloten). Die zijn volgens mij wat makkelijker in een kleinere kast toe te passen. Als dat lukt, ga ik daar mee aan de slag en vervang ik die woofers voor de ScanSpeak 30W.

Maar uiteindelijk is dit een langetermijn plan, aangezien het belangrijk is om eerst de akoestiek in de ruimte verder te optimaliseren.
Slechts mijn €0.02. Zoals alles is ook deze waar naar zijn geld...

Jamesblond
Berichten: 750
Lid geworden op: wo 22 apr 2015, 10:55
Locatie: Arnhem

Re: Subwoofer in kleine ruimte: “bigger = better” of “less = more”?

Berichtdoor Jamesblond » zo 29 nov 2020, 15:12

Vanmorgen heb ik wat simulaties gedaan in WinISD met verschillende 10"en 12"kandidaten. Natuurlijk allemaal puur theoretisch, maar het geeft me een goed idee van wat een goed idee is... :-k

Ik ben niet heel erg op de hoogte van de onderliggende fysica en ontwerp-principes. Maar als ik het goed heb, komt de driverkeuze voor een gesloten systeem met name neer op de laagst haalbare frequentie in een beschikbaar volume (zonder boost), hoeveel LT-gain nodig is om het beoogde doel te bereiken en of dat doel haalbaar is met het beschikbare vermogen en belastbaarheid. Voor de simulatie ben ik uitgegaan van een netto volume van 37,75 liter. Afhankelijk van de gekozen driver wordt dat iets meer of iets minder, maar heel veel effect zal dat niet hebben. Volgens de genoemde criteria blijven van de lijst kandidaten die ik had opgesteld, maar vijf stuks over.

10" kandidaten:
- Dayton UM10-22
- Scan Speak 26W4558/T00
- Wavecor SW275BD01

12" kandidaten:
- Dayton UM12-22
- Scan Speak 30W4558/T00

De conclusies waartoe ik ben gekomen:
- van de 10" kandidaten heeft de Wavecor de meeste LT-boost nodig (9,4dB), de Dayton het minst (6,9dB), de Scan Speak zit daar tussenin (8,6dB);
- de Dayton UM produceert beneden 40Hz verreweg het meeste geluidsdruk (96,3dB @20Hz), de Wavecor komt tot 94,4dB @20Hz, de Scan Speak haalt 93,3dB @20Hz;
- de Dayton UM bereikt Xmax met ruim 84W (pre LT-gain), de Wavecor bereikt Xmax bij 27W (pre LT-gain), de ScanSpeak bereikt Xmax bij 14,5W (pre LT-gain);
- de Dayton Ultimax is een spuuglelijk ding om te zien.

12":
- de Dayton UM12 heeft de minste LT-boost nodig (7,9dB), de Scan Speak 30W heeft 9,5dB nodig;
- beneden 40Hz haalt de Dayton UM12 de hoogste SPL (98,9dB @20Hz), de Scan Speak 30W haalt 95,7dB @20Hz;
- Xmax bereikt De UM123 bij 122,5W (pre LT-gain), de Scan Speak heeft daar 24W (pre LT-gain) voor nodig;
- de Dayton Ultimax is een spuuglelijk ding om te zien.

Overigens is in alle simulaties een 4e orde HPF @12Hz meegenomen.

Op basis van deze bevindingen gaat mijn voorkeur uit naar de beide Daytons, of eventueel de Wacecor, wanneer ik me zou beperken tot een 10".

Maar: los van SPL en benodigd vermogen, hoe zit het met vervormingscijfers? Als blijkt dat die Dayton een monster is en zich geluidstechnisch ook zo gedraagt, dan heb ik er weinig aan. 19m Xmax is natuurlijk bruut, maar iets zegt me dat een dergelijk slagvolume enigszins mesjogge is in minder dan 40 liter netto. Ik kan me niet voorstellen dat dat goed is voor de symmetrie in de beweging van de conus. Des te meer voor de 12" variant. De Wavecor is ook niet kinderachtig met 16mm. De SS 26W heeft een iets lagere Fsc dan de Wavecor (40,3Hz tegen 42,8Hz --> wat betekent dat concreet?).

In uiterste nood kan ik het beschikbare kastvolume iets oprekken, maar veel zal dat niet zijn. En dat zal dus ook niet zo veel uitmaken voor de uiteindelijke LF-efficiency, denk ik.

Kan iemand me verder bijpraten over deze geselecteerde drivers? Voors en tegens die ik nu niet heb benoemd? Zijn er andere zaken die ik over het hoofd zie?
Slechts mijn €0.02. Zoals alles is ook deze waar naar zijn geld...

Jamesblond
Berichten: 750
Lid geworden op: wo 22 apr 2015, 10:55
Locatie: Arnhem

Re: Subwoofer in kleine ruimte: “bigger = better” of “less = more”?

Berichtdoor Jamesblond » ma 14 dec 2020, 13:48

Nog even een aanvulling:

De Vifa 26WA550/4 schijnt in 45 liter of daaromtrent gesloten kast f3 op 33Hz te geven.
Even gesimuleerd met gegevens die ik kon vinden. Ik kom dan op best aardige cijfers: ca 6dB LT gain, 92dB @ 20Hz in 40 liter gesloten.

Is deze driver vandaag de dag nog actueel? Of zijn er anderen die equivalent zijn en dan met name geschikt voor gebruik in (erg) kleine gesloten behuizingen?
Slechts mijn €0.02. Zoals alles is ook deze waar naar zijn geld...


Terug naar “Akoestiek”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: CCBot en 0 gasten